|
تاریخ انتشار :17.04.2026
کودکی جامانده درگذشته !
مهرنوش موسوی
عکس رضا پهلوی موقع تاجگذاری پدر و مادرش
در 60 سال پیش یک کودک هفت ساله است
. چونکه انقدر کوچک بوده که قدش به آن صندلی
نمی رسیده، یک نیمکت کوچک درست کردند که حداقل بتواند بالا برود
وروی صندلی بنشیند و پایش آویزان نباشد. چونکه پای آویزان علامت
کودک بودن است، ولی خاندان سلطنت نمیخواست کودک بودن او اینجا
نمایان شود. برای همین رخت و لباس بزرگسالان به اوپوشانده بودند.
طبق قانون اساسی شاه، تاجگذاری پادشاه مشروط به وجود جانشین و
ولیعهد بود. در واقع، محمدرضا شاه یکی از دلایل ۲۶ سال تأخیر در
تاجگذاری خود را نداشتن ولیعهد در سالهای نخست سلطنت عنوان کرده
بود؛ او معتقد بود تا زمانی که جانشینی برای تخت و تاج وجود ندارد،
برگزاری مراسم معنای کاملی ندارد.
فرح پهلوی در خاطرات خود اشاره کرده که پیش از مراسم، فیلمهایی از
تاجگذاریهای اروپایی برای ولیعهد نمایش داده شد تا او برای ایفای
نقش خود آماده شود.
به نظر من اگر دنیا از این پیشرفته تر میبود، اگر بشریت به یک
مینیمالی از حقوق کودک در جهان در چهارچوب کنوانسیون رضایت نمیداد
و جلوتر میرفت، میبایست سامانه های سیاسی موروثی از پرسپکتیو حقوق
کودک نقد میشد. سوال میکنم: چرا باید یک کودک را با تصمیم به اینکه
عهده دار نقش سیاسی شود بدنیا آورد، در کودکی روی صندلی نشاند، در
کودکی به او گفت تو نقش ویژه داری! چرا؟
مطابق کنوانسیون حقوق کودک، « هر کودکی حق دارد از فضایی عاری از
مسئولیتهای سنگین بزرگسالان برخوردار باشد» اما وقتی شما یک کودک
۷ ساله را به عنوان «ولیعهد» در یک مراسم رسمی شرکت میدهید،
اولن
هویت شخصی او را سلب میکنید. این کودک دیگر نه به عنوان یک فرد،
بلکه به عنوان «نماد استمرار یک حکومت» شناخته میشود. این کودک
هیچ نقشی در ترسیم کردن اینده خودش ندارد. شاید اصلن نمیخواهد
ولیعهد باشد. میخواهد رقص باله بکند. گیتاریست یا یک عکاس بشود. در
ثانی با این شیوه سرنوشت او از پیش تعیین شده است و او حق ندارد
مسیر زندگی دیگری را انتخاب کند. این یک نوع خشونت سفید است. اگر
حقوق کودک قبل از انقلاب فرانسه در جهان تفوق میداشت صد درصد
مونارشی در جهان از زاویه حقوق کودک هم نقد میشد.
سوال دیگر این است چرا پسر؟ چرا الزامن پسر؟ آیا واقعن سامانه
حکومتی مونارشی پل های عقیدتی مشترکی با اسلام ندارد؟ ولی فقیه هم
نمیتواند یک زن باشد. ولی فقیه هم در ایران از پدر به پسر بود.
اما همین عقیده را بگذارید در زندگی کودک ببینید نتیجه اش چیست؟
ایا یک عمر اختلاف میان تمام خواهر و برادرهای خاندان های مونارشی
از همینجا ناشی نمیشود که پدر و مادر همیشه یک فرزند را به تمام
بقیه فرزندان ارجح میدهند؟ پسر را به دختر و پسر اول را به پسر
دوم؟ آیا همین باعث خودکشی ها و اختلافات عمیق میان آنها نیست؟
این چه شیوه عهد عتیقی است آخر؟ چه فرقی دارد با اینکه اسلامیها
بچه را به مراسم عاشورا تاسوعا میبرند گل مالی میکنند، حتی فرق سرش
را شکاف میدهند. کودک قاعدتن مذهب ندارد. حزب سیاسی ندارد. از
جنسیت مبراست. شغل ندارد. باید آزاد گذاشته شود.
نتیجه اش را داریم می بینیم. طرف یک عمری با خودش تناقض دارد. یک
روز آزادش میگذاشتند میگفت جمهوریخواهم. تا مادرش قهر میکرد و جیره
را قطع میکرد دوباره تاج بر سرش میگذاشت میگفت پادشاهم. مثل این
هست دوباره برگردیم به دوران ماشین بخار!
علامت تمدن یک جامعه درجه التزامش به حقوق کودک است. رضا پهلوی
محصول نقض حقوق کودک است. نماینده یک سامانه عقب مانده سیاسی است.
سال پنجاه و هفت به این خاطر انقلاب نشد که یک عده عقلشان نرسید.
پنجاه و هفت انقلاب شد، چونکه اگر ایران میخواست پیشروی کند، پروسه
صنعتی شدن را که خود شاه شروع کرده بود به سرانجام برساند، باید
چهارچوبهای فرهنگی و سیاسی و اجتماعی پیشروتری را فراهم میکرد که
در قاب آن سامانه سیاسی قدیمی و ارباب رعیتی نمیگنجید. تلاشهای
انقلاب مشروطه هم برای اینکه شبیه انگلیس و دانمارک و سوئد بشود بی
نتیجه مانده بود. تضاد میان پیشروی صنعتی و روبنای سیاسی و فرهنگی
کلنگی باعث انقلاب شد. درست در شرایطی که بشریت حقوق کودک را کشف
کرده بود. به ریش حکومتی که بچه هفت ساله را جلو پیشخوان سیاسی
میگذاشت میخندیدند.
رضا پهلوی میگوید که در ده سالگی با کارل
گوستاو سویدی در جشن ها و بریز به پاش های میلیونی دو هزار و پانصد
ساله گپ و گفت سیاسی میکرده است. شما تصورش کنید در این عکس هفت
ساله است. یعنی سه سال بعدش این کودک بنشیند با یک مرد جوان ۲۵
ساله بحث سیاسی کند. به نظر من رضا پهلوی حتی در رویاهایش هم
تصویری از کودکی خودش ندارد. حرفش دروغ است اما دروغی است که عمق
خشونت به یک کودک را برملا میکند. حتی الان که نیم قرن هست در خارج
زندگی میکند، از خودش نمیپرسد چرا باید یک بچه هفت ساله را برای
ولیعهد شدن اماده کنند؟ چرا باید به جای بازی به این مراسم برود؟
این آدم در رویای پدر و مادرش فریز شده و از خودش هیچ اراده ای
ندارد. اراده اش را خرد کردند. برای همین هم در آینده ایران شانسی
ندارد. چون آدمی است که به خاطر فقدان اراده هر کسی میتواند او را
بازی بدهد از تیم تحکیم وحدت و فرماندهان سپاه بگیر تا پادوهای
ترامپ و نتانیاهو.
________________________________________________________
توجه کنید . نوشتن یک ایمیل واقعی الزامی است . درغیر این صورت پیام
دریافت نمیشود.
|
