تاریخ انتشار :21.10.2025

ایناف ایز ایناف! بی خیال مدال فرهنگی بشید.

مهرنوش موسوی

مهشید حسینی بیسواد که خاک بر سر آن دانشگاهی بکنند که به این بابا اصلن مدرک ژورنالیست داده باشد، که راستش من شک دارم اینهااصلن یک واحد آکادمیک هم در این زمینه پاس کرده باشند، مصاحبه ای کرده با فرح پهلوی که بی بی سی پخش کرده است. جالب میدانید چی هست؟ هر وقت این رسانه های زرد و سیاه و خط خطی میخواهند بگویند اوه در دم و دستگاه شاهنشاه یک کسی هم بود به عنوان ملکه که کار فرهنگی میکرد، فرح را می آورند و با موزه هنرهای معاصر تهران سر خودشان را گرم میکنند.من روی این شکی ندارم که فرح یک چند تایی کار فرهنگی خوب در آن زمان کرده است. با اینکه مخالف و منتقد سلطنتم،ولی اذعان میکنم چند تا کار فرهنگی خوب کرده است. نکته ای که دارم و سوالی که دارم این هست که‌واقعن آن موقع ایران احتیاج به چه نوع کار فرهنگی داشت؟ اصن گیریم شما آثار ونگوک و جکسون پولاک و بقیه را در تهران جمع میکردی ( که بعدن در دوران خاتمی به صدها میلیون دلار بفروشند و به حماس بدهند)، آن موقع ایران به چی احتیاج داشت؟ کار فرهنگیه که بایست حکومت شاه میکرد چه بود؟ همان فرهنگ طبقه حاکمه را میگویم.

چونکه اگر کار فرهنگی امثال فرح نجات بخش بود، خب سرنگون نمیشدند. یک جایی بایست این سامانه حکومتی به جمع بندی خودش بنشیند.تا چند سال قرار است ملت را با این سطح توقعات پایین اسگل کنند و بعد خودشان هم انسجام نداشته باشند. به نظر من یکی از دلایل اینکه راست ایران منسجم نیست و رهبری واحدی ندارد، عدم جمع بندی شفاف علل سرنگونی شاه است.شما به چهارتا اصلاح طلب میتوانی بگویی پنجاه و هفتی ها مقصر بودند، به جنبش خودت چی؟ اینی که واسه کاخ سعدآباد کاغذ دیواری از پاریس سفارش میدادی نشد کار فرهنگی. جشن هنر شیراز هم دلنگ دولونگ لاکچری و پول ریختن توی آب بود. همان موقع که فرح دنبال جمع کردن تابلوهای قیمتی در موزه هنرهای معاصر تهران بود، هم در عرصه بین المللی اتفاقات عظیم فرهنگی افتاد. هم در عرصه داخلی داشت یک تقابل فرهنگی صورت میگرفت. فرح از هر دوی این تحولات دور بود. اخه چطور ممکن هست شما از پاریس واسه کاخ سعد آباد کاغذ دیواری وارد بکنی، ولی دستاوردهای مهم بین المللی حقوق زن را که از جمله حق رای بود را وارد نکنی! شما یک کلمه از فرح در دوران زمامداری شاه در باره حق رای زن، حق سقط جنین، حق طلاق و ممنوعیت صیغه و غیره نشنیدید. بر عکس وقتی شاه جلو اوریانا فالاچی میگوید زنها عقل درستی ندارند، چپ چپ نگاهش میکند و هیچ مقاومتی هم نمیکند. درست در زمانیکه در عرصه بین المللی زیر پنجره فرح در پاریس داشتند میجنگیدند.درست در زمانی که در خوده ایران کسانی مثل مهرانگیز منوچهریان نماینده مجلس سنا چندین بار از طرف دستگاه آخوند تهدید شد که لایحه خانواده را به مجلس ارائه کرد و دهها انجمن نسوان در ایران درست شده بود. یک مملکت کلنگی عقب مانده فئودالی را شاه میخواست صنعتی کند. کاپیتالیستی کند. که کرد.

بالاخره کشاورز را کارگر کرد و علیرغم مقاومت سرمایه داری ملی ایران، کشور را به اقتصاد جهانی وصل کرد.برای اینکه این تحول اقتصادی را ادامه بدهد و تثبیت کند، باید جدال فرهنگی میکرد. باید موانع فرهنگی و اداری انکشاف کاپیتال را از جلو پا برمیداشت، باید سازمان اداری کشور را مدرنیزه میکرد. تحولاتی که اخوند مقابلش بود و شاه به جای مقابله زانو زد. وقتی منوچهریان به مجلس لایحه ای برد که متضمن مدرنیزه کردن ایران و اجرای حقوق زن بود، آخوندها تهدید کردند که بیرون می ریزند، بخوانید تاریخ را ببینید منوچهریان میگوید از دربار به من زنگ زدند که حرفت را پس بگیر مبادا اخوندها شلوغ کنند. به جای اینکه حساب اخوند را برسند به منوچهریان گفتند لایحه را پس بگیر. والا اگر به جای شاه و فرح، مهرانگیز منوچهریان خانم مرکل آن دوران ایران بود وضعمان بهتر بود. شاه برای مدرنیزه کردن ایران دلش را به خط آهن و کارخانجات خوش کرد و ندید که انقلابات صنعتی در دمکراسیهای غربی به چهارچوبهای قوی مدنی، فرهنگی و اداری متکی بود. فکر میکردند چهار تا جشن بگذارند و دو تا موزه درست کنند همین! تمام است. ناسیونالیسم ایرانی جریزه نداشت مقابل اسلام بایستد، خودش آویزون آخوند بود.

گوگوش در این مستندی که تلویزیون آلمان درست کرده به خبرنگار میگوید قربانی طلاقم نمیداد. یعنی چی؟ یعنی همان حق طلاق فکسنی هم در زمان شاه روی هوا بود. گوگوش میگوید آخرش هم رفتم دست به دامان هویدا شدم که طلاقم را بگیرند. تازه دیل کردند که حضانت کامبیز با پدرش باشد. کار فرهنگی آن موقع این بود یک جنبش فکری راه بیندازی اسلام را بزنی. ملی گرایی ضد امپریالیستی آویزون اسلام را بزنی. مردسالاری را بزنی تا شرایط جلو پای اقتصاد را هموار کنی. نه اینی که خودت چادر گل گلی سرت کنی بروی امام رضا! نه اینکه پرویز ثابتی در مستند من و تو ادعا کند که خیلی از حسینه های تهران را خود شاه درست کرد و دست نوشته های خمینی را ساواک چاپ میکرد.

همان موقعی که اینها این کارها را میکردند صادق هدایت به ریش آخوند می رید. علی دشتی داشتید و امثال مهرانگیز منوچهریان ها. کار فرهنگی فرح صفر بود. در مقابل توقعی که جلو جامعه بود. آخرش هم تعارض میان اقتصاد، توقعات جامعه با ناهماهنگی فرهنگی باعث انقلاب شد. حالا ماها هیچی، خوده راستها چه جوابی دارند به اینکه طبقه و جنبششان هیچگونه مقاومت فرهنگی و ایدئولوژیکی در مقابل اسلام نکرد؟ اسلام سیاسی آمد قدرت را قاپید و رفت بعد الان بعد از خدات سال هنوز رضا پهلوی در مصاحبه با میبدی میگفت منظور از جدایی دین از دولت این است که دولت در کار دین دخالت نکند. شعار پنجاه هفتی ها مقصرند نشانه ای کیوی پایین ناسیونالیسم کشور است.

یکی از علامت های مهم نبودن رهبری سیاسی در جامعه ایران، نبودن دستگاه تحلیلی برای مواجهه با اخبار و رویدادهاست.الان اگر اتفاقی در ایران بیفتد تا مردم بفهمند این اتفاق چی هست، علتش چی هست،چکار باید در مقابلش کرد خیلی طول میکشد. میدانید چرا؟ چون مردم بلافاصله بدون‌ وجود رهبری سیاسی، همینطور دلی ارزیابی و بعد عمل میکنند. چونکه میخواهند نظام را بیندازند، هر خبری را روی این ترازو میگذارند ببینند چه جوری میشوذ ارابه را یک قدم جلوتر هل داد. خیلی اوقات هم این روش درست از آب در امده، اما وای به روزی که روشنفکر از خواب بلند شده و بعد عکس العمل اجرایی و عاملیت مردم را زیر سوال ببرد. دیگر واویلاس.

شما نگاه کن این ماجرای فیلم عروسی دختر شمخانی را مردم دست گرفتند، حکومت را بیچاره کردند. یک موجی اومد مسئله حجاب را دست گرفت. حسابی نظام را زیر فشار گذاشتند. گفتند پفیوزا شماها به خاطر دو‌تا تار مو ادم کشتید، بعد الان دارید قشنگ واسه خودتون بیحجاب شلنگ تخته می اندازید. آبرو و حیثیت نداشته نظام را کله پا کردند. حسابی علیه نظام تبلیغ کردند. یک موجی هم آمد لاکچری بازی این خانواده نفتکش دزد را رو کرد. خرج عروسی و خلاصه زندگی علی وار کاخ نشینان سپاه را. توی هر دوی این موجها مردم برنده جدال بودند. بعد الان شما برو نگاه کن ببین این روشنفکر نماها که میخوان بگن نه بابا اینا بیشتر حالیشون هست دارن چه گندی میزنند. اولین کاری که کردند تخم لق درون خود نظام را در دهن شکستند و طبق معمول آویزون تیوری توطئه شدند. نه آقا باس بریم کشف کنیم کی فیلم را بیرون داده،ال و بل. بعد اخرش با این گنده گوزیه تحلیلی چی داریم؟ هیچی! تنها چیزی که کفتند این که: این فیلم به خاطر دعواهای درونیه نظامه.

 این دیگه آخر قدرت تحلیل روشنفکر جهان سومیه.تئوریه توطئه. خودشون دادن بیرون علیه خودشون. یکی نیس به یارو بگه یعنی هنر تو این بود؟ اصن گیریم دعوای درونی بوده خودشون بیرون دادن، این چه تغییری در این واقعیت میده که تو این داستان را بگیری، علیه نظام ازش استفاده کنی. مگر غیر از این هست که مردم از اختلاف بالایی ها استفاده میکنند به نفع خودشان. مردم شکاف بالا را عمیقتر میکنند.بهترین راهش هم همینی بود که کردند. مثه تو تئوری توطئه هم نداشتند. در حالیکه نتیجه تئوری توطئه اتفاقن پاسیفیسم و بازی در درون حاکمیت است. بفرما الان خوده شمخانی توئیت کرده گفته حرومزاده ها من هنوز زنده ام. یعنی چی؟

یعنی فیلم عروسی را عمال اسرائیل افشا کردند. عمال اسرائیل زیر پستان زن و دختر خودش! من میخوام بفهمم فرق تو روشنفکر دوزاریه همیشه در حال کشف توطئه با علیز لندن چی هست؟ برو برنامه اش را نگاه کن. دو نفر را هم از داخل و خارج کشور آورده که بگه مسیله حجاب و لاکچری بازی اصلن مسئله جامعه ایزان نیست. مردم عادت کردند که سرداران سپاه را در کاخ های قیطریه و زعفرانیه ببینند! مشکل این است تیم جواد ظریف ویدیوی عروسی را رو کرده است. یعنی شما بری دنبال این روش تحلیل، سر از بازیهای درون خود حاکمیت در میاری.در حالیکه مردم کوچه خیابان خیلی ساده موضوع را گرفتند، علیه حاکمیت مسئله حجاب و‌دادخواهی و دزدی حکومت را بولد کردند و به عنوان ترم جنگ با نظام جلو کشیدند.

من که میگم رهبری نداریم. یعنی همین. تازه نه فقط نداریم. بل از دست روشنفکرخنگ دنبال تیوری توطئه هم نجات نداریم. بابا دست وردارید از دایی جان ناپلئون بازی در سیاست. بذارید مردم اعتراضشان را بکنند. چن بار بگیم؟

________________________________________________________

توجه کنید . نوشتن یک ایمیل واقعی الزامی است . درغیر این صورت پیام دریافت نمیشود.